مشخصات كلي، برنامه و سر فصل دروس
) DPT( دوره دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي
گروه پزشكي
بهمن 1387
2
Physiotherapy فيزيوتراپي
) DPT( مقطع دكتراي حرفه اي
1 -مقدمه :
همراه با توسعه روز افزون سطح دانش در حيطه هاي مختلف علوم پزشكي، دانشگاههاي معتبر جهان از سال 1999 ، اقدام به تربيت و
پرورش نيروي انساني متخصص در سطح دكتري حرفه اي فيزيوتراپي) دي پي تي( نموده اند .به نحوي كه انجمن فيزيوتراپي آمريكا همگام با
انجمن جهاني فيزيوتراپي براي ارتقاي سطح دانش كارشناسان فيزيوتراپي به مقطح دي پي تي تاسال 2020 برنامه ريزي كرده است .لازم به
ذكر است كه اجراي اين برنامه در سالهاي اخير در كشورهايي نظير استراليا ، كانادا، هند و پاكستان آغاز شده است .
دركشورما نيز وبا توجه به پيشرفت روز افزون تخصص هاي مختلف علوم باليني همپاي دانش نوين جهاني، رشته فيزيوتراپي نيز بايد
همگام با آنها توانمندي هاي تخصصي خود را افزايش دهد .در حال حاضر با گذشت بيش از دو دهه از تربيت كارشناس ارشد فيزيوتراپي و
حيطه هاي مختلف آموزشي ودرماني آن ، هنوز كاستي هايي در ارائه خدمات تخصصي مطابق با استانداردهاي جهاني اين رشته به چشم مي
خورد ، ضمن اينكه هدف اصلي از تربيت دانش آموختگان مقاطع كارشناسي ارشد و دكتراي تخصصي )پي اچ دي( توليد دانش و حركت
در مرزهاي آن به منظور تامين نيروهاي متخصص دانشگاهي است .لذا تدوين برنامه هاي آموزشي روز آمد در جهت تربيت نيروهاي
متخصص در مقطع دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي ضرورت مي يابد .
بر اين مبنا و براساس نتايج حاصل ازبررسي هاي كارشناسانه انجام شده توسط صاحبنظران اين رشته در سطح كشور، مباني برنامه آموزشي
مدون جهت ارتقائ دانش آموختگان مقاطع كارشناسي و كارشناسي ارشد فيزيوتراپي به مقطع دي پي تي)بصورت نا پيوسته ( و نيز تربيت
نيروهاي متخصص در مقطع دي پي تي )بصورت پيوسته ( و مطابق با استانداردهاي دانشگاههاي معتبر دنيا تدوين گرديد .
2 -تعريف رشته :
دوره دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي يكي از مقاطع تحصيلي اين رشته است كه دانش آموختگان آن با توجه به مهارتهاي كسب شده در
زمينه هاي تخصصي مختلف به عنوان يكي از متخصصين حيطه سلامت ، به ارزيابي ، شناسايي ، پيشگيري و درمان مشكلات ومحدوديت
هاي عملكردي و ناتواني هاي مرتبط با حركت، عملكرد و سلامت افراد جامعه مي پردازند .
ارتقائ بر تربيت ارجح باشد.
3 -فلسفه تدوين برنامه :
برنامه ريزي مقطع دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي ، بمنظور حفظ و ارتقائ سلامت آحاد جامعه بر محورافزايش پتانسيل تجربه باليني از
طريق تعامل سه عامل آموزش ، تجربه باليني و پژوهش استوار است .بديهي است عدالت اجتماعي و توجه به كرامت انساني حكم ميكند كه ،
در هر زمان همگام با توسعه علم ، فن آوري و خدمات رساني ساير رشته هاي علوم پزشكي بيماران نيازمند از جامع ترين روشهاي تشخيصي
-درماني فيزيوتراپي متناسب با اختلالات عملكردي و آسيب هاي جسماني ، روحي و رواني موجود ، برخوردار گردند.لذا بر اساس موازين
اخلاقي جامعه پزشكي و با توجه به مباني ديني ،ونيز كرامت ورشد و تعالي انسانها ، احترام به فرهنگ، نژاد، جنس و سن بيمار، همچنين
رعايت اخلاق حرفه اي ، انتخاب و بكارگيري بهترين شيوه هاي درماني مبتني بر شواهد و مستندات از اهميت ويژه اي برخوردار است .
3
پس از طي اين دوره آموزشي كه بر محور مشاركت فعال دانشجوبه منظور توسعه دانش پايه و باليني بنا نهاده شده است، دانش آموخته قادر
خواهد بود مهارت هاي باليني خود را جهت ارائه خدمات درماني مطلوب و روزآمد بكار گيرد .جهت دستيابي به اهداف فوق ، دانشكده
هاي توانبخشي در برنامه درسي مقطع دكتراي حرفه اي فيزوتراپي علاوه بر ايجاد بستر مناسب آموزشي و پژوهشي مبتني بردرمان ،با ارائه و
تبادل مجموعه اي از اطلاعات سازمان يافته در مورد روش هاي ارزيابي، تشخيص و درمان اختلالات عملكردي و تحقيقات پيرامون آنهاو
بكار گيري دستورالعملها ،هدايت تجربيات و انجام پژوهش مي كوشند تا توانمندي هاي حرفه اي باليني -تخصصي اين افراد را بيافزايند .
4 -ماموريت )رسالت( :
با توجه به گسترش روز افزون حيطه هاي مختلف فيزيوتراپي ، رسالت مقطع آموزشي دي پي تي، تربيت فيزيوتراپيست هايي است كه با
ارتقاء دانش و بينش علمي و باليني خود وبا توسل به اصول اخلاقي حرفه اي وديني و انسا ني به خدمت هر چه مطلوب تر وشايسته تر به
همنوعان نيازمند بپردازند .ماموريت ها عبارتند از :
الف – آموزش مهارت هاي لازم در زمينه ارزيابي تخصصي ،استدلال باليني و تشخيص و درمان اختلالات عملكردي مبتني بر شواهد با
رويكرد فيزيوتراپي
ب – ارتقاء سطح آگاهي اجتماعي به منظور پيشگيري از بروز انواع اختلالات عملكردي و معلوليتها و نيز انجام غربالگري ناتواني هاي جسماني
در سطح جامعه
ج -آموزش مهارت هاي لازم جهت ارائه مشاوره فيزيوتراپي به گروه هاي نيازمند و جامعه پزشكي به منظور تقويت كار تيمي
د -ارائه خدمات تخصصي فيزيوتراپي مطابق با استانداردهاي جهاني در سطوح پيشگيري ، درماني و مشاوره اي به آحاد جامعه و سازمانهاي
بهداشتي مرتبط
ه -توسعه پيوند پژوهشهاي كاربردي و امور باليني فيزيوتراپي
5 -چشم انداز :
تا سال 1404 )مطابق با زمان پاياني سند چشم انداز بيست ساله كشور( خدمات فيزيوتراپي توسط فيزيوتراپيست هايي ارائه خواهد شد كه
حداقل داراي مدرك دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي بوده و گواهي تخصصي بورد فيزيوتراپي را دريافت كرده باشند .بعد از زمان ياد شده،
مراجعين و متخصصين حوزه سلامت آنها را به عنوان متخصصين برگزيده در امر پذيرش مستقيم بيماران به منظور تشخيص ،مداخله و
پيشگيري از مشكلات جسماني ، محدوديت هاي عملكردي و ناتوانايي هاي مربوط به حركت، عملكرد و سلامت مي شناسند .فرآيند ياد شده
بيمار -محور 1 بوده و بر تعامل بيمار و فيزيوتراپيست تأكيد دارد .
دانش آموختگان اين مقطع تحصيلي، با كسب استانداردهاي بين المللي و توانايي ارائه خدمات باليني مبتني بر شواهد ، تلاش خواهند كرد
با ارائه درمانهاي تخصصي فيزيوتراپي و انجام تحقيقات باليني و آزمايشگاهي درعاليترين سطوح فن آوري، جهت بهينه سازي سطح سلامت و
بهداشت جامعه، گام بردارند .بديهي است دانش آموختگان اين مقطع، ضمن كمك به پيشبرد اهداف آموزشي دانشكده هاي توانبخشي ، بايد
بتوانند سهم خود را در توليد دانش فيزيوتراپي در عرصه بين المللي ايفا نموده و بطور فعال مسئوليت رشد و ارتقائ حرفه فيزيوتراپي و بهبود
1 Patient-centered
4
سلامت مردم را عهده دارگردند .انتظار ميرود با راه اندازي و اجراي مقطع دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي، دستيابي به بالاترين و شاخص ترين
جايگاه حرفه اي در منطقه خاورميانه، امكان پذير گردد .
6 -هدف كلي :
هدف كلي از طراحي و اجراي برنامه آموزشي دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي ايجاد آمادگي در دانشجويان براي مشاركت در فعاليت
هاي آموزشي و پژوهشي رشته فيزيوتراپي و نيزآشنايي با روش هاي ارزيابي تخصصي )نظير آناليز حركتي، تستهاي ايزوكينتيك ، آزمونهاي
تعادلي و ثبات پوسچرال و...( ودرك وفهم بهتر نتايج آزمونهاي اختصاصي پاراكلينيكي )نظير آزمايشات الكترونوروميوگرافي ، آناليز
گازهاي تنفسي ، ام آر آي و ...( و آشنايي با خدمات تخصصي پيشگيري كننده و درمانهاي اختصاصي فيزيوتراپي مبتني بر مستندات و
شواهد و نيازهاي جامعه در جهت ارتقاء سطح سلامت عمومي جامعه است .
7 -نقش دانش آموختگان :
انتظار مي رود دانش آموختگان مقطع دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي با درك تعامل عوامل فيزيولوژيكي، بيومكانيكي و رفتاري، بتوانند
در حيطه فيزيوتراپي اختلالات عملكردي نقش هاي غربالگري، تشخيصي ، پيشگيري ، درماني ، مشاوره اي ، و پژوهشي را بر عهده گيرند .
8 -وظايف حرفه اي دانش آموختگان :
دانش آموختگان مقطع دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي در هر يك از نقش هاي خود وظايف حرفه اي زير را به عهده خواهند داشت:
الف - وظايف حرفه اي در نقش غربالگري عبارتنداز :
1( بررسي كلي سيستم هاي بدن شامل ، قلبي –عروقي – ريوي ، گوارشي ...و سلامت عمومي بيمار جهت ارجاع بيمار در صورت
نياز
2 ( شناسايي گروههاي در معرض آسيب هاي فيزيكي در سطح جامعه
3( ارجاع اوليه بيمار در صورتيكه علائم باليني وي خارج از محدوده توانمندي هاي فيزيوتراپيست باشد
ب - وظايف حرفه اي در نقش تشخيص ياختلالات عملكردي عبارتند از :
1 -شناسايي اختلالات و ناتوانايي هاي عملكردي بيماران
2 -ارزيابي باليني
3 -انجام آزمونهاي اختصاصي فيزيوتراپي
4 -تجزيه و تحليل اطلاعات
5 -تعيين نوع اختلالات عملكردي و سطح ناتواني
ج -وظايف حرفه اي در نقش پيشگير ياز بروز اختلالات عملكردي عبارتند از :
1 -شناسايي عوامل خطر زاي تهديد كننده سلامت جسمي جامعه
2 -ارائه توصيه هاي مناسب به فرد ، خانواده و جامعه با هدف پيشگيري
3 -ارزيابي ميزان تاثير توصيه هاي پيشگيري در ارتقاء سطح سلامت جامعه
د -وظايف حرفه اي در نقش درمان ياختلالات عملكردي عبارتند از :
5
1 -تعيين اهداف درماني
2 -طراحي برنامه درماني فيزيوتراپي
3 -اجراي درمانهاي تكميلي فيزيوتراپي
4 -ارزيابي دوره اي نتايج درمان
5 -اصلاح برنامه درماني با توجه به روند بهبودي
د -وظايف حرفه اي در نقش مشاوره ا يعبارتند از :
1 -ارائه مشاوره اختصاصي فيزيوتراپي به بيماران ارجاع شده توسط پزشكان متخصص
2 -مشورت با پزشك متخصص مسئول بيمار در موارد نياز
3 -مشاوره با تيم توانبخشي
4 -ارائه راهنمايي هاي مشاوره اي به خانواده بيمار
ن -وظايف حرفه اي در نقش آموزشي در دو بخش آموزش بيمار، خانواده و مراقبان بيمار و آموزش همكاران
وعموم جامعه عبارتند از :
1 : آموزش بيمار، خانواده و مراقبان بيمار
-توصيف وضعيت بيماري، نتيجه ارزيابيها، برنامه درماني طراحي شده، نحوه استفاده از فيدبكهاي بيمار براي
تغيير احتمالي برنامه درماني و نتايج مورد انتظار از درمان براي بيمار، خانواده و مراقبان بيمار
-آموزش دقيق برنامه هاي درماني كه بايد در خانه انجام شود و اطمينان از يادگيري صحيح آنها
-توصيف ماهيت اختلال عملكردي بيمار و آموزش محدوده ايمن عملكردي به بيمار، خانواده و مراقبان بيمار
2 : آموزش همكاران و عموم جامعه
-آشنا كردن ساير همكاران بخش سلامت با اهداف و وظايف حرفه اي فيزيوتراپي به منظور افزايش
همكاريهاي گروهي براي ارتقا كيفيت درمان
-ارائه اطلاعات علمي روزآمد، يافته هاي علمي مبتني بر شواهد و تجربيات باليني ازطريق
-سخنرانيهاي علمي، كارگاه هاي عمومي و تخصصي و رسانه هاي جمعي براي استفاده متخصصان و عموم جامعه
-آموزش روشهاي پيشگيري از اختلالات عملكردي و آسيبهاي جسماني مرتبط با فيزيوتراپي به
گروههاي هدف) دانش آموزان، سالمندان، زنان و ...(
و -وظايف حرفه اي در نقش پژوهشي :
1 -جستجو در منابع علمي براي پاسخ به مشكلات باليني
-2 تجزيه و تحليل يافته هاي باليني منابع علمي به منظور طراحي برنامه هاي درماني روزآمد
-3 ارائه يافته هاي علمي و تجربيات باليني به صورت سخنراني، گزارش مكتوب يا چاپ مقاله
-4 مشاركت در تبادل اطلاعات و تجربيات باليني با مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي در راستاي تعريف اولويتهاي
6
تحقيقاتي و پروژه هاي پژوهشي مبتني بر درمان
-5 تبادل نظر و همكاري با تيمهاي پژوهشي بخش سلامت براي شناسايي مشكلات مربوط به اختلالات
عملكردي و نيازهاي درماني در گروههاي هدف
9 -استراتژي هاي اجرايي برنامه :
1 -مبتني بر نيازهاي ملي و محلي است .
2 -تاكيد بر مهارت تجزيه وتحليل يافته ها واستدلال با ليني دارد .
3 -توجه به پيوند سلامت وپيشگيري جهت تصميم گيري در مورد اختلالات پيچيده بيماران دارد.
4 -مبتني برمشاركت در توسعه سلامت و پيشگيري از ضايعات براي عموم مردم در طول زندگي مي باشد .
5 -تاكيد بر استفاده از شواهد در تصميم گيري باليني
6 -تاكيد بركسب مهارت سازماندهي كار گروهي
7 -نقد و بررسي مداوم مطالعات تحقيقاتي
8 -ايجاد توانائي و علاقه جهت طرح سوالات تحقيقاتي و پيشبرد تحقيقات
-9 ايجاد توانائي انجام تحقيقات به صورت ايمن و كارآمد
10 -تاكيد بر يادگيري دانش آموختگان در استفاده موثر از فناوري در كارحرفه اي
-11 در تدوين برنامه آموزشي استراژي آموزشي غالب حركت به سوي دانشجو محوري است .
12 -آينده نگر است .
-13 بر آموزش در محيط هاي كار واقعي ) بالين بيمار( تاكيد دارد.
در مقطع دكتراي حرفه اي ) Entry Level( - 10 شرايط و نحوه پذيرش دانشجو: اولين سطح آموزش عالي
الف -شرايط پذيرش :از طريق شركت و قبولي در آزمون كنكور سراسري سازمان سنجش كشور براي دارندگان
ديپلم متوسطه
ب -سهميه - :
ج -مواد امتحاني و ضرايب هر كدام :مطابق دستورالعمل سازمان سنجش كشور براي هر كدام از دروس عمومي و
اختصاصي در آزمون كنكور سراسري سازمان سنجش كشور براي دارندگان ديپلم متوسطه
د -نوع سوالات كتبي :تستي چهار گزينه اي
ه – سوالات مورد نظر در مصاحبه :نيازي به مصاحبه ندارد
و -شرايط خاص ) از قبيل نقص عضو( :معلوليت در اندام فوقاني به هر شكل ، معلوليت در اندام تحتاني به
گونه اي كه استقلال فردي را مختل نمايد و همچنين نقص كامل يك چشم يا يك گوش و يا لكنت شديد ،
مانع از پذيرش خواهد بود.
- 11 رشته هاي مشابه جديد در داخل كشور :
7
با توجه به نقش ووظايف مورد انتظار براي مقطع دكتراي حرفه اي فيزيو تراپي در حال حاضررشته مشابهي در
داخل كشور وجود ندارد .
- 12 رشته هاي مشابه جديد درخارج از كشور :
دكتراي حرفه اي فيزيوتراپي، كايروپراكتيك و استئوپاتي در بسياري ازدانشگاههاي معتبر كشورهاي پيشرفته جهان
از جمله آمريكا و كانادا و حتي در كشورهاي مجاور نظير پاكستان ) با رويكردهاو نقش و وظايف نسبتا متفاوت(
نيز وجود دارد .
- 13 شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته :
الف -آزمايشگاه :آزمايشگاههاي فيزيك، بيومكانيك، فيزيو لوژي ، الكتروفيزيولوژِي و بافت شناسي و آسيب
شناسي، آناتومي) سالن تشريح (
ب- لوازم آزمايشگاهي :اسيلوسكوپ ، تجهيزات اندازه گيري قدرت عضلاني ) دينامومتر دستي و ايزوكينتيك (
ابزار اندازه گيري دامنه حركتي و راستاي سيستم اسكلتي عضلاني ) گونيامتر، الكتروگونيامتر، اسكوليومتر،
اينكلينومترديجيتال، پوسچروگرافي( ، شتاب سنج ديجيتال ، ترمومتر، دوچرخه ارگومتري، تردميل ، دستگاه
التراسونوگرافي ، تجهيزات آناليز گازهاي خون ، اسپيرومتري ، تجهيزات آناليزحركت ، الكتروكارديوگرافي، انواع
تخت هاي معاينه در حركت درماني
ج- بخش هاي باليني :شامل :
1 -بخش فيزيوتراپي شامل تجهيزات الكتروتراپي ، مكانوتراپي و هيدروتراپي
2 -بخش هاي تخصصي وفوق تخصصي ارتوپدي، تروماتولوژي ، آسيبهاي ورزشي ، روماتولوژي و ترميمي
ICU 3 -بخش نورولوژي ، نوروپسيكولوژي،جراحي اعصاب و
CCU 4 -بخش قلبي – ريوي -عروقي و
5 -ساير بخش هاي مرتبط شامل زنان، سرطان، پوست، سوختگي، اطفال، سالمندان
د- عرصه آموزشي عملي :
1—بيمارستان ها
-2 درمانگاه هاي تخصصي
3 -موسسات آموزشي و مراكز صنعتي )بمنظور غربالگري(
4 -مراكز تحقيقاتي
ن -فضاهاي خاص آموزشي :
بخش فيزيوتراپي مراكزآموزشي توانبخشي ،درمانگاه ها ي سرپايي و بخش هاي بستري قلب و ريه، ارتوپدي،
و اتاق هاي Post CCU, CCU , ICU ، نورولوژي ، ترميمي ، جراحي عمومي،زنان و اعصاب و روانپزشكي
عمل ، بخش الكتروفيزيولوژي و دانشكده هاي توانبخشي


 

نوشته شده توسط فرجود شکوهی- dpt در 88/03/28 ساعت 22:7 موضوع | لينک ثابت