فیزیوتراپی و آرتروز
اما بايد گفت كه همه اين افراد، خصوصاً كساني كه به طور منظم ورزش مي كنند، درد و ناراحتي ندارند. نكته ديگر اين كه زنان بيش از مردان مبتلابه اين بيماري مي شوند. افزايش سن يكي از فاكتورهاي مهم در آرتروز است، زيرا ساخت غضروف ها در افراد مسن كندتر مي شود. ساييدگي غضروف ها بر استخوان ها، ليگمان ها (رشته هايي كه به استخوان ها يا غضروف ها متصل مي شود و مفاصل را تقويت يا حمايت مي كند) و خصوصاً رشته هاي عصبي مجاور مفاصل، تأثير مي گذارد و دردهاي شديدي را براي بيمار در پي دارد و گاه حتي فرد را به كلي زمين گير مي كند. مهره هاي گردن و كمر، زانوها و انگشتان مهم ترين بخش هايي هستند كه دچار آرتروز مي شوند. در موارد نادرتري نيز آرتروز آرنج، قوزك پا، استخوان لگن و شانه نيز ديده مي شود. به طور كلي آرتروز يك بيماري مزمن است كه به كندي پيشرفت مي كند. در بسياري موارد قبل از اينكه درد ظاهر شود، غضروف ها تحليل رفته است و بيمار هيچ اطلاعي از بيماري خود ندارد. در اغلب موارد اولين نشانه هاي بروز بيماري پس از 50 سالگي نيز قابل تشخيص است. درد زانو را مي توان نشانه بروز آرتروز زانو دانست كه عده اي از مبتلايان به طور مداوم درد دارند اما عده ديگر فقط در هنگام پياده روي يا بالاو پايين رفتن از پله ها احساس درد و ناراحتي مي كنند. ميزان درد در افراد مختلف با توجه به مرحله پيشرفت بيماري متفاوت بوده و ممكن است از سطح متوسط تا بسيار شديد باشد.
آرتروز گردن و كمر جز آرتروز ستون فقرات محسوب مي شوند. موقعيت هايي مانند ايستادن طولاني مدت، خم شدن زياد، كشش گردن، بلند كردن اجسام سنگين و... موجب بروز درد مي شوند. در موارد حاد بيمار دچار دردكمر و گردن مي شود.
آرتروز همچنين علاوه بر درد، خصوصاً در آرتروز زانو و انگشتان، التهاب مفاصل را نيز به همراه دارد. در اين صورت مفصل دردناك ، گرم و متورم مي شود.
در مواردبسيار حاد بيماري، شكل استخوان ها نيز ممكن است تغيير يابد.
به رغم تحقيقات زيادي كه در اين زمينه صورت گرفته، اما هنوز علت كاملامشخصي براي اين بيماري كشف نشده است، اما عواملي در بروز اين بيماري دخيل هستند.
- آزمايش بر روي برخي بيماران نشان مي دهد كه مقدار غضروف يا ساختار مفصل به طور ذاتي در اين افراد كامل نيست.
- وراثت يكي ديگر از فاكتورهاي مهم خصوصاً در مورد آرتروز انگشتان و زانو است.
- فشار زياد روي مفاصل مانند افرادي كه اضافه وزن دارند و كساني كه كارهاي سنگين يا ورزش هاي سخت انجام مي دهند، را مي توان عامل ديگري برشمرد.
- شكستگي استخوان، آسيب ديدگي در ورزش و مشكلات حاد استخواني مانند پاهاي قوس دار از ديگر علل اين بيماري است.
ابتلابه آرتروز به زندگي در محيط سرد و رطوبتي بستگي ندارد، اين شرايط تنها درد را تشديد مي كند. در مورد موادغذايي نيز بايد گفت كه هنوز ماده اي شناخته نشده كه باعث تشديد يا تسكين درد شود.
درمان قطعي براي بيماري آرتروز وجود ندارد، اما با تجويز برخي داروها مي توان سرعت پيشرفت بيماري را كندتر كرد. درد آرتروز پشت جزء دردهاي مزمن است و براي اين گروه از بيماران، درمان هاي فيزيكي مانند فيزيوتراپي توصيه مي شود. براي بيماراني كه آرتروز باعث معلوليت و ازكارافتادگي آنها شده است، هدف اصلي درمان ها، تسكين درد است. براي اين افراد تمرينات ورزشي توصيه نمي شود، بلكه ماساژ آرام، ورزش در آب، شنا و ماساژ در آب گرم دريا مفيد است. انجام روزانه برخي حركات توسط فيزيوتراپ به خاطر بالابردن قدرت حركت اين بيماران نيست، بلكه هدف فقط كمك به حفظ قواي باقي مانده است. فيزيوتراپ نيز بايد بسيار با دقت اين حركات را انجام دهد.
بيماران مبتلابه آرتروز كمر، غالبا از درد ناحيه پايين پشت شكايت دارند. در بيماران مختلف، درد كمر ممكن است شديد يا خفيف، به طور مداوم يا گاه گاه باشد و بيشتر در طول روز بدون اينكه به تغيير وضعيت كلي بستگي داشته باشد، بروز مي كند. وقتي درد به پاها نيز سرايت مي كند، راه رفتن بسيار سخت مي شود. آرتروز كمر يا در ناحيه ديسك (فاصله بين دو مهره) و يا در ناحيه نشيمنگاهي پايين ستون فقرات به وجود مي آيد. هنگامي كه بيماري عصب سياتيك يا نخاع را تحت تأثير قرار دهد، در اين صورت درد به پاها نيز سرايت مي كند. وقتي كه دردهاي كمر شديد باشد و يا مدت زمان زيادي طول بكشد، احتمال زيادي وجود دارد كه بيمار قادر نباشد كارهاي روزمره خود را انجام دهد و زمين گير شود.
در وهله اول توجه به اصول بهداشت در زندگي، خصوصا يك ساعت پياده روي در روز و خوابيدن روي تشك هايي با جنس مرغوب، بسيار مفيد و لازم است. تشك بايد حتي الامكان به اندازه كافي سفت باشد و حداكثر هر پنج سال يك بار تعويض شود.
در ابتدا داروهاي خوراكي مسكن و ضددرد براي بيمار تجويز مي شود. با توجه به مرحله پيشرفت بيماري، ممكن است جلسات فيزيوتراپي و يا استفاده از كمربندهاي مخصوص نيز توسط پزشك توصيه شود. اگر اين روش ها موثر واقع نشد تزريق كورتيكوستروئيد تجويز مي شود كه اين تزريق با امواج راديويي كنترل مي شود.
اين نكته را بايد مدنظر داشت كه آرتروز درمان قطعي ندارد، بلكه فقط مي توان دردهاي ناشي از آن را تسكين داد.
ورزش هاي مناسب براي بيماران مبتلابه آرتروز
پياده روي روزانه ساده ترين و در عين حال بهترين ورزش براي اين بيماران است. اما نه به هر طريقي؛ بلكه روي سطح صاف، با سرعت يكسان و كفش مناسب توصيه مي شود و مدت آن نيز نبايد بيشتر از 30 دقيقه باشد. شنا يكي ديگر از ورزش هاي مناسب بيماران مبتلابه آرتروز است. فقط بايد دقت داشت كه به خاطر اينكه در شناي قورباغه زانوها خم مي شود و همين امر مي تواند ساييدگي غضروف ها را تشديد كند، اين نوع شنا مضر است. دوچرخه سواري نيز اگر روي سطح صاف و با سرعت ثابت باشد، ورزشي بسيار عالي است. علاو بر اين ورزش ها مي توان به برخي حركات نرمشي نيز اشاره كرد؛ مانند خم كردن زانوها در حالت دراز كشيده چون در اين صورت روي غضروف ها فشار نمي آيد و انقباض عضلات. فقط بايد توجه داشت كه مدت هر بار انقباض از شش ثانيه بيشتر نباشد و بين دو بار انقباض، حتما شش ثانيه فاصله لازم است. اين تمرينات را مي توان هر روز در سه مرحله و در هر مرحله به طور متوسط 10 حركت انجام داد. در مورد اين تمرين ها حتما بايد با پزشك معالج مشورت كرد زيرا مقدار و نوع آنها با توجه به سن و مرحله پيشرفت بيماري متفاوت است.
دريا درماني در درمان آرتروز
درمان آرتروز به كمك آب دريا يكي از روش هاي درماني است كه امروزه براي برخي بيماران توصيه مي شود. نخستين نكته مثبت در اين روش، اين است كه در هنگام شنا در آب دريا، وزن بدن و فشار بر روي مفاصل كاهش مي يابد، به طوري كه اگر شخص تا گردن در آب فرو رود، وزن او به 6 تا 10% وزن واقعي كاهش مي يابد. دومين دليل، ماهيت شيميايي جو درياست. تحقيقات نشان مي دهد كه بين آب دريا و پلاسماي خون تشابه وجود دارد و هر دو حاوي عناصري مانند سديم، كلسيم، پتاسيم، يد و... است كه مفاصل به اين عناصر نياز دارند. اما براي اينكه پوست بتواند اين عناصر را جذب كند، درجه دماي آب بايد بين 30 تا 35 درجه باشد.
اين روش براي بيماراني كه درد آنها در حد متوسط باشد، به طور منظم دارو مصرف كنند و انجام عمل جراحي براي آنها مقدور نباشد، توصيه مي شود.
هدف از دريا درماني براي بيماراني كه آرتروز حاد دارند، كاهش درد و التهاب است. اين شيوه درمان در موارد مزمن يا پنهان، موجب كسب توان از دست رفته مفاصل سالم، افزايش انعطاف پذيري مفاصل هنگام فعاليت، كشش صحيح عضلات و تعادل مناسب بدن مي شود. طول دوره درمان با توجه به مرحله بيماري، متفاوت است.
در اغلب موارد نتايج درمان بسيار راضي كننده است. مهم ترين ثمره اين شيوه، كاهش مصرف داروهاي ضددرد و ضدالتهاب است، چرا كه پس از دوره درمان، درد تا حد زيادي تسكين مي يابد و حركت مفاصل و انقباض ماهيچه ها بهبود مي يابد.
آرتروز گردن و كمر جز آرتروز ستون فقرات محسوب مي شوند. موقعيت هايي مانند ايستادن طولاني مدت، خم شدن زياد، كشش گردن، بلند كردن اجسام سنگين و... موجب بروز درد مي شوند. در موارد حاد بيمار دچار دردكمر و گردن مي شود.
آرتروز همچنين علاوه بر درد، خصوصاً در آرتروز زانو و انگشتان، التهاب مفاصل را نيز به همراه دارد. در اين صورت مفصل دردناك ، گرم و متورم مي شود.
در مواردبسيار حاد بيماري، شكل استخوان ها نيز ممكن است تغيير يابد.
به رغم تحقيقات زيادي كه در اين زمينه صورت گرفته، اما هنوز علت كاملامشخصي براي اين بيماري كشف نشده است، اما عواملي در بروز اين بيماري دخيل هستند.
- آزمايش بر روي برخي بيماران نشان مي دهد كه مقدار غضروف يا ساختار مفصل به طور ذاتي در اين افراد كامل نيست.
- وراثت يكي ديگر از فاكتورهاي مهم خصوصاً در مورد آرتروز انگشتان و زانو است.
- فشار زياد روي مفاصل مانند افرادي كه اضافه وزن دارند و كساني كه كارهاي سنگين يا ورزش هاي سخت انجام مي دهند، را مي توان عامل ديگري برشمرد.
- شكستگي استخوان، آسيب ديدگي در ورزش و مشكلات حاد استخواني مانند پاهاي قوس دار از ديگر علل اين بيماري است.
ابتلابه آرتروز به زندگي در محيط سرد و رطوبتي بستگي ندارد، اين شرايط تنها درد را تشديد مي كند. در مورد موادغذايي نيز بايد گفت كه هنوز ماده اي شناخته نشده كه باعث تشديد يا تسكين درد شود.
درمان قطعي براي بيماري آرتروز وجود ندارد، اما با تجويز برخي داروها مي توان سرعت پيشرفت بيماري را كندتر كرد. درد آرتروز پشت جزء دردهاي مزمن است و براي اين گروه از بيماران، درمان هاي فيزيكي مانند فيزيوتراپي توصيه مي شود. براي بيماراني كه آرتروز باعث معلوليت و ازكارافتادگي آنها شده است، هدف اصلي درمان ها، تسكين درد است. براي اين افراد تمرينات ورزشي توصيه نمي شود، بلكه ماساژ آرام، ورزش در آب، شنا و ماساژ در آب گرم دريا مفيد است. انجام روزانه برخي حركات توسط فيزيوتراپ به خاطر بالابردن قدرت حركت اين بيماران نيست، بلكه هدف فقط كمك به حفظ قواي باقي مانده است. فيزيوتراپ نيز بايد بسيار با دقت اين حركات را انجام دهد.
بيماران مبتلابه آرتروز كمر، غالبا از درد ناحيه پايين پشت شكايت دارند. در بيماران مختلف، درد كمر ممكن است شديد يا خفيف، به طور مداوم يا گاه گاه باشد و بيشتر در طول روز بدون اينكه به تغيير وضعيت كلي بستگي داشته باشد، بروز مي كند. وقتي درد به پاها نيز سرايت مي كند، راه رفتن بسيار سخت مي شود. آرتروز كمر يا در ناحيه ديسك (فاصله بين دو مهره) و يا در ناحيه نشيمنگاهي پايين ستون فقرات به وجود مي آيد. هنگامي كه بيماري عصب سياتيك يا نخاع را تحت تأثير قرار دهد، در اين صورت درد به پاها نيز سرايت مي كند. وقتي كه دردهاي كمر شديد باشد و يا مدت زمان زيادي طول بكشد، احتمال زيادي وجود دارد كه بيمار قادر نباشد كارهاي روزمره خود را انجام دهد و زمين گير شود.
در وهله اول توجه به اصول بهداشت در زندگي، خصوصا يك ساعت پياده روي در روز و خوابيدن روي تشك هايي با جنس مرغوب، بسيار مفيد و لازم است. تشك بايد حتي الامكان به اندازه كافي سفت باشد و حداكثر هر پنج سال يك بار تعويض شود.
در ابتدا داروهاي خوراكي مسكن و ضددرد براي بيمار تجويز مي شود. با توجه به مرحله پيشرفت بيماري، ممكن است جلسات فيزيوتراپي و يا استفاده از كمربندهاي مخصوص نيز توسط پزشك توصيه شود. اگر اين روش ها موثر واقع نشد تزريق كورتيكوستروئيد تجويز مي شود كه اين تزريق با امواج راديويي كنترل مي شود.
اين نكته را بايد مدنظر داشت كه آرتروز درمان قطعي ندارد، بلكه فقط مي توان دردهاي ناشي از آن را تسكين داد.
ورزش هاي مناسب براي بيماران مبتلابه آرتروز
پياده روي روزانه ساده ترين و در عين حال بهترين ورزش براي اين بيماران است. اما نه به هر طريقي؛ بلكه روي سطح صاف، با سرعت يكسان و كفش مناسب توصيه مي شود و مدت آن نيز نبايد بيشتر از 30 دقيقه باشد. شنا يكي ديگر از ورزش هاي مناسب بيماران مبتلابه آرتروز است. فقط بايد دقت داشت كه به خاطر اينكه در شناي قورباغه زانوها خم مي شود و همين امر مي تواند ساييدگي غضروف ها را تشديد كند، اين نوع شنا مضر است. دوچرخه سواري نيز اگر روي سطح صاف و با سرعت ثابت باشد، ورزشي بسيار عالي است. علاو بر اين ورزش ها مي توان به برخي حركات نرمشي نيز اشاره كرد؛ مانند خم كردن زانوها در حالت دراز كشيده چون در اين صورت روي غضروف ها فشار نمي آيد و انقباض عضلات. فقط بايد توجه داشت كه مدت هر بار انقباض از شش ثانيه بيشتر نباشد و بين دو بار انقباض، حتما شش ثانيه فاصله لازم است. اين تمرينات را مي توان هر روز در سه مرحله و در هر مرحله به طور متوسط 10 حركت انجام داد. در مورد اين تمرين ها حتما بايد با پزشك معالج مشورت كرد زيرا مقدار و نوع آنها با توجه به سن و مرحله پيشرفت بيماري متفاوت است.
دريا درماني در درمان آرتروز
درمان آرتروز به كمك آب دريا يكي از روش هاي درماني است كه امروزه براي برخي بيماران توصيه مي شود. نخستين نكته مثبت در اين روش، اين است كه در هنگام شنا در آب دريا، وزن بدن و فشار بر روي مفاصل كاهش مي يابد، به طوري كه اگر شخص تا گردن در آب فرو رود، وزن او به 6 تا 10% وزن واقعي كاهش مي يابد. دومين دليل، ماهيت شيميايي جو درياست. تحقيقات نشان مي دهد كه بين آب دريا و پلاسماي خون تشابه وجود دارد و هر دو حاوي عناصري مانند سديم، كلسيم، پتاسيم، يد و... است كه مفاصل به اين عناصر نياز دارند. اما براي اينكه پوست بتواند اين عناصر را جذب كند، درجه دماي آب بايد بين 30 تا 35 درجه باشد.
اين روش براي بيماراني كه درد آنها در حد متوسط باشد، به طور منظم دارو مصرف كنند و انجام عمل جراحي براي آنها مقدور نباشد، توصيه مي شود.
هدف از دريا درماني براي بيماراني كه آرتروز حاد دارند، كاهش درد و التهاب است. اين شيوه درمان در موارد مزمن يا پنهان، موجب كسب توان از دست رفته مفاصل سالم، افزايش انعطاف پذيري مفاصل هنگام فعاليت، كشش صحيح عضلات و تعادل مناسب بدن مي شود. طول دوره درمان با توجه به مرحله بيماري، متفاوت است.
در اغلب موارد نتايج درمان بسيار راضي كننده است. مهم ترين ثمره اين شيوه، كاهش مصرف داروهاي ضددرد و ضدالتهاب است، چرا كه پس از دوره درمان، درد تا حد زيادي تسكين مي يابد و حركت مفاصل و انقباض ماهيچه ها بهبود مي يابد.
+ نوشته شده در ۱۳۸۶/۱۲/۰۱ ساعت 22:35 توسط فیزیوتراپیست فرجود شکوهی
|
اينجانب فيزيوتراپيست فرجود شكوهي عضو اسبق شورای عالی نظام پزشکی و فارغ التحصیل رشته دکترای حرفه ای فیزیوتراپی DPT هستم و دوره کامل مانوال تراپی را با موفقیت در NAO در ایالت کالیفرنیای آمریکا گذرانده ام .همچنین با موفقیت دوره دکترای مدیریت کسب و کار DBA را طی نموده ام.