هرچه اين حركت طبيعي ‌تر باشد، مشكلات آن كمتر خواهد بود، ولي اگر در مسير حركت كشكك روي زانو، مقداري انحراف به طرف داخل يا خارج وجود داشته باشد، باعث خراش غضروف يا نرم‌ شدگي آن مي‌شود كه موجبات درد و ناراحتي را در قسمت جلوي زانو فراهم مي‌كند.

 

دكتر تركمان، متخصص زانو در اين باره توضيح مي‌دهد: «بيشترين دردهاي زانو در افراد جوان، به خصوص خانم هاي جوان به وجود مي‌آيد و شايع ترين علتش يكي ضعف عضله چهار سر ران است كه اين عضله به طور طبيعي در زنان ضعيف ‌تر است و ديگري رعايت نكردن برخي اصول نشستن و برخاستن مثل دو زانو يا چهار زانو نشستن، يا از سطح شيب ‌دار بالا رفتن به مدت طولاني، يا خم بودن زانو به مدت زياد در نتيجه كارهاي اداري است. البته از همه مهم تر ضعف عضله چهار سر ران است که نياز به تقويت دارد.»

 

وي تصريح مي‌كند: «البته يك سري ريز فاكتور وجود دارد كه باعث مي‌شود آرتروز زودتر يا شديدتر به وجود آيد. اين ريز فاكتورها شامل افزايش وزن و چاقي فرد است که ارتباط مستقيم با دردهاي زانو دارد. علاوه بر آن انحراف زانو به شكل پرانتزي يا ضربدري موجب مي‌شود كه وزن بدن به طور يكسان روي سطح زانو پخش نشود و يك طرف فشار بيشتري را تحمل كند و در نهايت اين فشار باعث ساييدگي آن طرف مفصل مي‌شود. البته انحراف از نوع پرانتزي در ايران بيشتر از ضربدري شايع است.»

بي‌تحركي درمان نمي‌كند

برخي از مردم به اشتباه تصور مي‌کنند که صرفا با حذف فشار روي مفصل و ثابت نگه‌داشتن آن، مشکلشان حل مي‌شود، در صورتي‌که به گفته متخصصان عدم تحرک مناسب، خود خطرات جدي مانند آرتروز مفصل را در پي دارد چرا که تغذيه مفصل از طريق تحرک صورت مي‌گيرد.

دکتر محمد رضا ‌هاديان دانشيار دانشگاه علوم پزشکي تهران هم فشارهاي طولاني و ثابت روي مفصل را مانند فشار روي يک اسفنج آغشته به آب مي‌داند که در اثر فشار، آب خود را از دست مي‌دهد و مفصل در اين شرايط ، آماده ي تخريب مي‌شود.

 

وي عادت‌هاي غلط در زندگي روزمره مانند نحوه نشستن به صورت چهار زانو و استفاده از توالت‌هاي ايراني را از جمله موارد تشديد‌‌‌کننده آسيب به مفصل زانو ذکر کرده و مي‌گويد: «عضلات در بدن همانند کمک فنرها در ماشين عمل کرده و مانع از ايجاد فشار روي اسکلت استخواني و مفاصل بدن مي‌شوند. براي همين تقويت عضلات چهار سر ران و عضلات پشت ران، هماهنگي در تقويت عضلات، کاهش وزن، تغذيه صحيح، تحرک مناسب و انجام ورزش‌هاي درست و حتي‌الامکان با نظارت متخصصين فيزيوتراپي و طب ورزش از جمله راه کارهاي پيشگيرانه و درماني مفصل زانو است.»

 

وي يکي از مهم ترين موارد پيشگيرانه و درمان آسيب‌هاي مفصل زانو را کاهش وزن مي‌داند: «به عنوان مثال فشار وارد بر مفصل زانو در هنگام بالا رفتن از پله‌ها معادل 3 برابر وزن بدن و در هنگام پايين آمدن 7 تا 8 برابر وزن بدن است و اين امر خود دليل محکمي‌ در کاهش وزن اضافي بدن براي حفظ سلامت مفاصل، به خصوص مفصل زانو خواهد بود.»

 

پيشگيري مهم‌تر از درمان

متخصصان بهترين راه درمان آرتروز را كاهش عوامل بوجود آورنده آن مي‌دانند و توصيه مي‌كنند افراد از دو زانو و چهار زانو نشستن و عادت به آن پرهيز كنند. همچنين افرادي كه مشكل زانو دارند، راه رفتن در سطح صاف را برنامه زندگي خود قرار دهند، چرا كه هيچ آرتروزي مانع راه رفتن افراد در سطح صاف نيست.

البته در موارد شديدتر، درمان هاي دارويي و جراحي زانو هم از درمان هاي مفيد و ضروري آسيب‌هاي مفصل زانو هستند. در عمل جراحي زانو كه رويه مفصلي تعويض مي‌شود، در واقع مفصل مصنوعي براي فرد گذاشته مي‌شود و درد تا حد زيادي كاهش مي يابد.