وقتي به بازار كفش مي‌روي، جداي از قيمت‌هايي كه سر به فلك مي‌زند، با مدل‌هايي روبه رو مي‌شوي كه هوش از سرت مي‌پراند.
 به سختي مي‌تواني كفشي پيداكني كه پاهايت درآن راحت باشد و وقتي چنين كفشي را بعد از ساعت‌ها جست‌ وجو پيدا كني، ديگر مجبوري با قيمت آن، هرچه باشد، كنار بيايي.

عجيب اينجاست كه با تمام اين‌ها مردم كوچه و خيابان را با كفش‌هاي پاشنه آنچناني مي‌بيني كه بدون هيچ احساس ناراحتي درحال قدم زدن هستند. البته نمي خواهيم منكر فوايد كفش‌هاي پاشنه بلند بشويم، بالاخره همين پاشنه‌ها مي‌تواند قد كوتاه ما را چند سانتي متري بلند‌تر نشان دهد! اما حتي گاهي خانم‌هاي بلند‌قد هم تنها به‌خاطر پيروي از مد، چنين كفش‌هايي به پا مي‌كنند.

 جالب است بدانيد آمار نشان داده در آمريكا 42 درصد از زنان اعتراف به پوشيدن كفش‌هايي كرده‌اند كه در آن احساس راحتي نمي‌كنند؛ فقط چون از آن كفش‌ها خوششان آمده. متاسفانه 73 درصد از اين زنان مبتلا به يكي از آسيب‌هاي وابسته به كفش بوده‌اند.

 اين مساله باعث شده كساني كه دغدغه سلامت مردم را دارند، درباره همين كفش‌ها، بررسي‌هايي انجام دهند. جديد ترين اين مطالعات كه در ماه اخير منتشر شد نشان مي‌دهد بين پوشيدن كفش پاشنه بلند و بيماري اسكيزوفرني در زنان ارتباط وجود دارد.

گروهي از دانشمندان سوئدي در بررسي‌هاي خود توانسته‌اند ارتباط ميان پوشيدن کفش پاشنه بلند و بيماري اسكيزوفرني را در زنان کشف کنند. اين دانشمندان از دانشگاه مالمو در سوئد در تحقيقات خود نشان دادند که اولين موارد بيماري اسكيزوفرني در حدود هزار سال قبل و همزمان با اختراع کفش پاشنه بلند مشاهده شد.

در حقيقت اولين کفش‌هاي با پاشنه بلند در بين النهرين (ميان رودان) توليد شد و اولين کساني که به اين بيماري روحي رواني مبتلا شدند نيز در اين زمان و دراين منطقه زندگي مي‌کردند.

 براساس گزارش روزنامه انگليسي ديلي ميل، در انگلستان از سال 1700 به بعد زنان کفش پاشنه بلند را کشف کردند و همزمان با اين کشف موارد بيماران اسكيزوفرني نيز در اين کشور ديده شد. در آمريکاي شمالي هم تا زماني که بوميان اين قاره از کفش‌هاي پوستي صاف استفاده مي‌کردند، هيچ مورد اسكيزوفرني وجود نداشت اما از زماني که کفش پاشنه بلند قدم به اين سرزمين گذاشت، اسكيزوفرني هم شکل گرفت.

 اين دانشمندان براي توضيح اين ارتباط يک تئوري را مطرح کردند كه براساس آن، حرکت‌هاي پا با افزايش فعاليت سلول‌هاي مغزي، گيرنده‌هاي انتهايي ترين قسمت بدن را تحريک مي‌كنند. با بلند شدن پاشنه‌پا، گيرنده‌ها کمتر تحريک شده و در توليد داخلي هورمون شادي آور دوپامين که در مغز ترشح مي‌شود، تغيير ايجاد مي‌کنند. کاهش سطح دوپامين نيز در بروز بيماري اسكيزوفرني نقش کليدي دارد.

اورژانس‌ها شلوغ شده

 براي خانم‌هايي كه كفش پاشنه بلند مي‌پوشند، خبرهاي بد ديگري هم هست. يكي از پزشكان اورژانس در بيمارستان دانشگاهي ولز در كارديف معتقد است آسيب‌ها و صدماتي كه در اثر اين گونه كفش‌ها براي زنان ايجاد مي‌شود مي‌تواند مشكلات طولاني‌مدت ايجاد كند.

دكتر ايوانز مي‌گويد به‌دليل مد شدن كفش‌هاي باپاشنه بسيار بلند، تعداد زناني كه در اثر اين آسيب‌ها در بيمارستان بستري مي‌شوند افزايش پيدا كرده‌است. اين آسيب‌ها از پيچ خوردگي مچ پا گرفته تا شكستگي و د‌ررفتگي استخوان در بعضي موارد ممكن است صدمات جبران ناپذيري ايجاد كند. او معتقد است خانم‌ها براي پيشگيري از چنين وقايعي بايد كفش‌هايي بپوشند كه پاشنه آن از 4 سانتي متر كمتر بوده و در ضمن پشت آن بسته و يا بند داشته باشد.

 پهن بهتر از باريك

شايد باورتان نشود اما واقعا در اين زمينه تحقيقات جالبي صورت گرفته است. مثلا در مطالعه‌اي كه محققان تايواني انجام داده‌اند اثر بلندي پاشنه كفش بر احساس راحتي و عملكرد بيومكانيكي زنان در حين راه رفتن بررسي شده. اين محققان متوجه شدند كه با بلند شدن پاشنه احساس ناراحتي اين خانم‌ها بيشتر مي‌شود.

توجيه آنها هم اين بود كه در كفش پاشنه بلند، فشار پاشنه و قسمت مياني پا به قسمت جلويي پا منتقل شده و نيروي عكس العمل زمين در جهت عمودي و قدامي-خلفي بيشتر مي‌شود. جالب اين جاست كه با اضافه كردن بخشي به پاشنه به‌طوري كه پاشنه يكسره شده و به بخش جلويي متصل شود، اين فشار در كفش پاشنه بلند كمترشده و مي‌تواند از ناراحتي آن كم كند.

 يكي از مشكلاتي كه پاشنه‌هاي بلند مي‌تواند ايجاد كند، درد در انگشتان پاست. تنگ بودن جلوي كفش هم ممكن است اين درد را ايجاد كند اما بلند بودن پاشنه هم مزيد بر علت شده وبه جاي اينكه فشار به كل كف پا توزيع شود فقط به قسمت جلوي پا وارد شده و با افزايش فشار به اين قسمت از پا؛ درد هم بيشتر مي‌شود.

حتي ممكن است اين فشارها باعث ترك خوردگي وشكستگي‌هاي ريزي در استخوان‌هاي جلوي پا شود. البته اين مشكلات يك شبه‌ ايجاد نمي‌شوند، بلكه با گذشت زمان كم‌كم خود را نشان مي‌دهند.

 دشمني براي پاها

مشكل ديگر ايجاد برجستگي دردناك در پاست. آن برآمدگي هاي استخواني كه در قاعده انگشت شست پا ايجاد شده و شكل پا را از حالت طبيعي خارج مي كند. البته پاشنه بلند نمي‌تواند اين برآمدگي را ايجاد كند، اما مي تواند موجب دردناك شدن آن شود.

دو مشكل شايع ديگر ميخچه و پينه هستند. اين لايه‌هاي ضخيم شده پوست مرده معمولا در اثر اصطكاك با كفش بر روي انگشتان و يا كناره‌هاي پا ايجاد شده و در واقع نوعي دفاع بدن در برابر حمله‌اي‌ است كه كفش‌ها به پا كرده اند.

 كفش‌هايي تنگ كه دراين شرايط نقش دشمن را براي پاها ايفا مي‌كنند. البته بلندي پاشنه هم مي‌تواند فشار اين حمله را بيشتر كند. ايجاد قارچ در ناخن هاي پا و فرورفتن ناخن به داخل گوشت پا هم از عوارض ديگر اين كفش‌هاست. حتي وقتي انگشتان تحت فشار قرار مي‌گيرند ممكن است به شكل غير عادي خم شده و انگشتان چكشي شكل را به‌وجود آورند. در اين حالت انگشتان به‌وسيله قسمت رويه كفش هم فشرده شده و ممكن است درد ناك شوند.

 متاسفانه كساني كه سال‌ها از كفش پاشنه بلند استفاده‌كرده اند ممكن است دچار كوتاهي و جمع شدگي تاندون آشيل ( اين رباط از پاشنه پا به عضله پشت ساق پا وصل شده ) شوند و در اين صورت هنگام پوشيدن كفش‌هاي بدون پاشنه و راه رفتن بدون كفش در اين ناحيه درد حس خواهند كرد.

 پهن بودن هم بي‌فايده است

 كفش پاشنه بلند نه تنها قسمت پاييني پا كه در كفش است را دچار آسيب مي كند، بلكه مي‌تواند موجب آرتروز زانو و كمر درد هم بشود؛ بگذريم از كله پا شدن‌هايي كه در اثر اين كفش‌هاي پرطرفدار ايجاد مي‌شود! در سال 1998 محققان دانشگاه هاروارد ارتباط پاشنه بلند كفش را با آرتروزيا همان استئوآرتريت زانو كشف كردند.

 اين بيماري دردناك با تخريب غضروف احاطه كننده مفصل زانو وساييدگي استخوان‌ها مشخص مي‌شود. چندي بعد در سال 2001 دانشمندان در مجله لانست گزارش دادند كه حتي پهن بودن پاشنه اگر چه احساس ناراحتي كمتري از پاشنه‌هاي نوك تيزايجاد مي كند اما درپيشگيري از بروز اين بيماري زانو تاثيري ندارد چون در اين حالت هم چرخش زانو هنگام راه رفتن وجود دارد.

 10 توصيه به دوستداران كفش پاشنه بلند

 با تمام اين حرف‌ها اگر دلتان نمي‌آيد از پوشيدن كفش پاشنه بلند بگذريد توصيه‌هاي متخصصین فیزیوتراپی زير را فراموش نكنيد:

 1) كفشي را كه كاملا اندازه است انتخاب كنيد. چون بزرگ بودن كفش باعث سرخوردن جلوي پا هنگام راه رفتن مي‌شود و فشاربه اين قسمت را بيشتر خواهد كرد.

 2) زمان‌هايي كه طولاني سر پا مي‌ايستيد براي جلوگيري از فشار زياد به پا از بالشتك و كفي‌هاي سيليكوني چسبنده استفاده كنيد كه جلوي ضربه به پا را بگيرد.

 3) پاشنه‌هاي پهن‌ترو يكسره بهتر از پاشنه‌هاي باريك و نوك تيز هستند چون علاوه بر اينكه براي حفظ تعادل شما مناسب‌ترند، با توزيع بهتر وزن به كاهش فشار كمك مي‌كنند.

 4) به شيبي كه پاشنه دركفش ايجاد مي‌كند توجه كنيد. كفش‌هايي كه شيب ملايم تري دربستر كفش ايجاد مي كنند، فشار كمتري به جلوي پا وارد كرده و مناسب‌ترند.

 5) اگر مبتلا به ميخچه و پينه پا هستيد و مي‌خواهيد كفش پاشنه بلند بخريد بهتر است كفش‌هاي جلو باز را انتخاب كنيد كه به قسمت جلويي پا فشار كمتري وارد شود.

 6) كفش‌هاي پاشنه بلند را تنها در موقعيت‌هاي خاص مثل مهماني هاي ويژه ( كه قرار نيست خيلي راه برويد و...) استفاده ‌كنيد ! استفاده مداوم و طولاني مدت آسيب‌هاي بيشتري به دنبال خواهد داشت.

 7) حتما قبل از خريدن كفش هر دو لنگه آن را بپوشيد و اگر يكي از پاهايتان كمي بزرگ‌تر است، كفشي را انتخاب كنيد كه به اندازه پاي بزرگ‌تر شماست.

 8) براي خريد كفش بعداز ظهر‌ها برويد چون در طول روز به تدريج پاها متورم مي‌شوند.

 9) اگر پا به سن گذاشته‌ايد، بهتر است از خير كفش پاشنه بلند بگذريد چون با افزايش سن پاهاي شما پهن‌تر شده و چربي كف پاي شما هم كمتر مي‌شود، بنابر اين اين كفش‌ها فشار بيشتري به پاي شما وارد خواهند كرد. تازه اگر بيفتيد احتمال شكستگي استخوان‌هاي شما هم بيشتر است.

 10) اجازه ندهيد هماهنگي با مد روز شما را از ايستادن، نشستن و راه رفتن بدون درد عاجز كند. اكنون با برداشتن گام‌هايي كوچك مي‌توانيد جلوي آسيب‌هاي احتمالي آينده را بگيريد.