شکستگيهاي استخوان در سوانح ورزشي
شکستگي استخوانها در مسابقات ورزشي يا تمرينات ورزشي بيشتر ناشي از سقوط و ضربه يا ترومااست. شکستگي انواع مختلف دارد و عبارتند است از: 1- شکستگي کامل: استخوان کاملاً دو تکه ميشود.
2 -شکستگي ناکامل (شبيه شکستگي ساقه گياهان): استخوان کاملاً دو تکه نميشود.
3- شکستگي چندقطعهاي: در محل شکستگي بيش از دو قطعه وجود دارد.
4- شکستگي باز: استخوان شکسته شده، پوست را پاره کرده است.
5- شکستگي بسته (شامل شکستگيهاي ناشي از استرس فيزيکي): استخوان شکسته شده پوست را پاره نکرده است.
6 -شکستگي ناشي از فشرده شدن: در اين حالت فشار زيادي روي استخوان وارد ميآيد و ساختمان استخوان در هم فرو ميرود و ميشکند.
7- شکستگي همراه با درهم فرو رفتن قطعات حاصل از شکستگي.
8- شکستگي بهصورت کنده شدن يک تکه از استخوان: در اين حالت معمولاً اين اتفاق ميافتد که نيروي زيادي به يک تاندون قوي وارد ميآيد و تکهاي از استخوان که اين تاندون به آن اتصال مييابد، کنده ميشود.
9- شکستگي پاتولوژيک: منظور شکستگي است که در اثر يک صدمه جزئي به استخواني که قبلاً به علت يک بيماري استخواني ضعيف يا نابود شده است، اتفاق ميافتد.
10- شکستگي استرسي:در اثر وارد آمدن فشار طولاني مدت و مکرر، استخوان ترک برميدارد. اين حالت معمولاً به دنبال فعاليت شديد و مداوم ورزشي رخ ميدهد.
علايم شکستگيها عبارتند از :
درد و تورم در ناحيه شکستگي
حساس بودن ناحيه شکستگي هنگام معاينه
رنگپريدگي و بدشکلي اندام يا دفورميتي در بعضي از موارد
فقدان نبض در زير ناحيه شکستگي، معمولاً در اندام (دست پا)که اين مسئله بسيار اورژانسي است.
کرختي، احساس سوزن سوزن شدن، يا فلج در زير ناحيه شکستگي (اگر وجود داشته باشد، يک اورژانس است).
خونريزي يا خون مردگي در محل شکستگي
ضعف در دست يا پاي شکسته و ناتواني در تحمل وزن توسط آنها
علل بوجود آمدن شکستگيها :
وارد آمدن صدمه و آسيب به جايي که دچار شکستگي ميشود.
بيماريهاي بوجود آورنده انواع شکستگيها
1- تومور استخوان يا مغز استخوان
2- فعاليتهايي که خطر شکستگي را به همراه دارند.
3- سن بالا؛ افراد مسن بيشتر زمين ميخوردند و استخوانهاي آنها شکننده است.
4- انجام کارهاي خطرناک
5- -پوکي استخوان يا استئوپورز
روشهاي پيشگيري ازبوجود آمدن شکستگيها :
1- قبل از رانندگي از مشروبات الکلي يا داروهاي آرامبخش استفاده نشود.
2- استفاده از لباسها و وسايل حفاظتيبه هنگام ورزش
3-- استفاده از کمربند ايمني به هنگام حرکت با اتومبيل
4- در صورتي که فرد دچار پوکي استخوان هست، دستورات درماني مربوطه را به دقت رعايت نموده، و از موقعيتهايي که خطر صدمه رسيدن به شما وجود دارد دوري گزيند.
5--شرايط خانه را از لحاظ ايمني مناسب گردد.(فرشها خوب به کف چسبيده باشند، کفپوش خانه ليز نباشد، نردهها شل نباشد، روي کف وان حمام نيز يک حصير يا پوشش مناسب انداخته شود، و غيره)
عوارض شکستگيها :
1- شوک ناشي از خونريزي
2- احتمال به هم نپيوستن قطعات شکسته استخوان
3- حرکت يک آمبولي چربي (يک تکه تجمع سلولهاي چربي) از ناحيه آسيب به ريهها يا مغز
4- انسداد سرخرگهاي نزديک محل شکستگي
5- با انجام مراقبتهاي اوليه و بعدي مناسب، معمولاً خوب ميشود، شکستگي را بايد ابتدا جا انداخت و سپس در اسرع وقت اندام مربوطه را بيحرکت کرد (معمولاً باگچ). جا انداختن شکستگي بعد از 6 ساعت بسيار مشکل است.
زمان التيام شکستگي متغيير است. بهبودي وقتي کامل است که استخوان در محل شکستگي حرکت نداشته باشد، و عکس نيز نشاندهنده التيام کامل باشد.
درمان انواع شکستگيها :
1- مراقبتهاي اوليه جهت کنترل خونريزي، پوشاندن هر گونه زخم باز، حرکت دادن بيمار، در کمترين حد ممکن، سپس انتقال به بيمارستان يا ساير مراکز اورژانس
2- عکسبرداري از استخوان
3- انتهاي قطعات شکسته استخوان با مانور مخصوص دوباره سر جاي خود باز گردانده ميشوند (جا انداختن استخوان)
4- اغلب شکستگيها پس از جا انداختن نياز به بيحرکت کردن با گچ يا آتل دارند.
5- انجام جراحي در صورتي که براي ترميم شکستگي نياز به وسايل مخصوص مثل ميله، پيچ، و غيره باشد.
فيزيوتراپي براي بازتواني
6- داروهاي ضد درد و شلکننده عضلاني در صورت نياز
7- بيحرکت بودن استخوان براي مدت طولاني ميتواند باعث کاهش حجم عضله، خشکي در مفاصل نزديک به محل شکستگي، و ادم (جمع شدن مايع در بافتها) شود. بنابراين مهم است که اندام مربوطه را هر چه سريعتر به حرکت درآورد (البته تا حدي که بيخطر باشد).
8- فعاليتهاي عادي خود را به محض بهبود علايم از سر گيريد.
9- هيچ رژيم خاصي توصيه نميشود، از ويتامين ـ ث و مکمل عنصر روي، براي تسريع التيام شکستگي استفاده نماييد.
شرايطي که بايد در صورت مشاهده به پزشک مراجعهشود
اگر علايم شکستگي استخوان را وجود دارد .
اگر يکي از مشکلات زير پس از بيحرکت سازي (گچ گرفتن) يا جراحي رخ دهد:
1 ـ تورم در بالا يا پايين ناحيه شکستگي
2 ـ درد شديد و مداوم
3 ـ آبي يا خاکستري شدن پوست زير ناحیه شکستگی، به خصوص بروز چنین تغییر رنگی در زیر ناخنها، یا کرختی و از دست دادن حسها در زیرناحیه شکستگی
4 - در صورت بروز هر کدام از موارد فوق سریعاً مراجعه کنید.
اينجانب فيزيوتراپيست فرجود شكوهي عضو اسبق شورای عالی نظام پزشکی و فارغ التحصیل رشته دکترای حرفه ای فیزیوتراپی DPT هستم و دوره کامل مانوال تراپی را با موفقیت در NAO در ایالت کالیفرنیای آمریکا گذرانده ام .همچنین با موفقیت دوره دکترای مدیریت کسب و کار DBA را طی نموده ام.